1- از مواد مغذی حیاتی بهره مند شوید!
برای پیشگیری از پوکی استخوان از رژیم غذایی سالم که تامین کننده مواد مغذی چون پتاسیم، منیزیم، فسفر، کلسیم و ویتامین D است، هم استفاده کنید.

2-سیگار نکشید!
تخریب استخوان در سیگاری‌ها سریع تر انجام پذیرفته و میزان شکستگی و پوکی استخوان در این افراد بالاتر است.

3- ورزش كنيد!
دست كم به مدت 30 دقیقه از فعالیت‌های ورزشی قوی کننده استخوان در اکثر روزها بهره مند شوید. این فعالیت‌ها شامل ورزش‌های تحمل وزن همانند دویدن یا پیاده روی سریع و ورزش‌های استقامتی هستند که از پوکی استخوان جلو گیری می کنند.

4- شرایط خود را دریابید!
بسیاری از رهنمودها غربالگری اوستئوپروزیس (پوکی استخوان) را از طریق سنجش تراکم ماده معدنی استخوان (BMD) در آغاز سن 65 سالگی توصیه می‌کنند. این تست برای افرادی که دارای سابقه بیماری‌های خاص هستند یا مصرف کننده داروهایی هستند که خطر شکستگی را افزایش می‌دهند، باید در سنین پایین‌تر انجام شود.

برای پیشگیری از پوکی استخوان از رژیم غذایی سالم استفاده کنید

 5-وزن خود را در حالت سلامت نگه دارید!
وزن پایین تر از 5/57 کیلوگرم یا داشتن توده بدنی زیر 21 عامل خطر ساز برای پوكی استخوان محسوب می‌شود. از دست دادن وزن در دوران یائسگی احتمال کاهش توده استخوان را افزایش می‌دهد. از مصرف غذاهایی که از نظر کالری در حد بسیار پایینی هستند یا از غذاهایی که فاقد همه گروه‌های غذایی است، اجتناب کنید.

6- از داروهای محافظت کننده استخوان استفاده کنید!
خانم‌هایی که در سنین پس از یائسگی قرار دارند و در گذشته دارای شکستگی استخوان بوده‌اند یا رتبه تست BMD آن‌ها 5/2- یا پایین‌تر از آن است باید از داروهای پيشگيری كننده پوکی استخوان استفاده کنند. خانم‌ها با داشتن رتبه 2- تا 5/2- نیز باید از این داروها بهره گیرند.

7- از افسردگی خود غافل نشوید!
محققان به ارتباطی بین افسردگی و پوکی استخوان دست یافتند. به عنوان نمونه تراکم توده استخوانی در خانم‌هایی با تاریخچه افسردگی ماژور کمتر و سطوح هورمون کورتیزول که با از دست دادن استخوان مرتبط است در آن‌ها بیشتر است. اگر شما در حال حاضر از نظر افسردگی تحت معالجه هستید از پزشک خود در خصوص نیاز به انجام تست BMD سئوال کنید.

8- از زمین خوردن اجتناب کنید!
با احتیاط و به آرامی گام بردارید. از روشنایی راه پله‌ها و مدخل ورودی ساختمان‌ها اطمینان حاصل کنید. به منظور تعادل و جلوگیری از سرخوردن در حمام از دست گیره‌هایی که در وان یا در کنار دوش نصب شده اند، استفاده کنید.

از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره کرد:

گوجه فرنگي:
به عنوان سالم ترين ماده غذايي، معده را تميز مي کند. گوجه فرنگي حاوي ليکوپن است که مانند آنتي اکسيدان روي بدن تاثير مي گذارد.

چاي سبز:
اين نوشيدني داراي خواص متعددي است که با چاقي مفرط و اضافه وزن مقابله مي کند. چاي سبز غني از آنتي اکسيدان است که به بدن در دفع راديکال هاي آزاد کمک مي کند. راديکال هاي آزاد علت اصلي بسياري از بيماري هاست.

مرکبات:
اين ميوه ها حاوي اسيدهاي محلول در آب است که به معده در هضم بهتر غذا کمک مي کند. همچنين مصرف آن باعث مي شود هنگام هضم غذا، روده مواد مغذي را بهترجذب کند.

هويج:
منبع عالي ويتامين A است. گفته مي شود مصرف روزي ۲ عدد هويج، طول عمر را تا ۱۰سال افزايش مي دهد.

زنجبيل:
قرن هاست که خاصيت اين گياه بر روند هاضمه ثابت شده است. اين گياه از ايجاد گاز معده جلوگيري مي کند.

ميوه هاي توتي:
اين ميوه ها غني از آنتي اکسيدان است و در مقايسه با ميوه هاي ديگر قند کمتري دارد.

آب نارگيل:
اين ميوه به طور موثر حرارت بدن را کاهش مي دهد. علاوه بر آن، در بهبود عملکرد روده و معده موثر است.

مغز ميوه:
مغز ميوه خواص متعددي دارد. امگا۳ موجود در آن به روند هاضمه کمک مي کند.

سير:
سير، به بهبود عملکرد سيستم هاضمه کمک مي کند اين گياه حاوي ترکيب حياتي به نام آليسين است که به طور طبيعي سيستم ايمني بدن را تقويت مي کند.

ماست:
اين ماده لبني حاوي باکتري هاي سالم است که با باکتري ناسالم که باعث اختلال در هضم مي شود، مقابله مي کند.

به علت میزان کم این عنصر در بدن، اغلب اهمیت آن نادیده گرفته می شود. هر فرد روزانه به ۸میلی گرم روی نیاز دارد حال این سوال مطرح است که چگونه می توان متوجه کمبود روی در بدن شد؟ و علایم کمبود آن چیست؟

به طور مداوم مشکل معده دارید
روی با پروتئین واکنش می دهد و به عملکرد آنزیم های مختلف کمک می کند.
روی به عنوان کوفاکتور در فعالیت های متعدد روده ای نقش دارد؛ از این رو بدن بدون روی نمی تواند غذا را هضم و ماده مغذی را جذب کند. در اغلب موارد افراد علایمی مانند حالت تهوع، استفراغ یا اسهال را با عدم تحمل گلوتن اشتباه می گیرند. برای رفع این حالت، مواد غذایی غنی از روی مانند ماست را به مواد غذایی خود اضافه کنید.

دچار درد عضله می شوید
اگر بعد از ورزش کردن دچار درد عضله یا کبودی می شوید که طولانی مدت باقی می ماند، می توان احتمال داد که دچار کمبود روی هستید.

کمبود روی روند بهبود زخم را کند می کند. البته روند درمان در هر فرد متفاوت است.

حس چشایی و بویایی ضعیف شده
روند کاهش چشایی و بویایی می تواند تدریجی باشد. بهترین راه برای پیشگیری از آن تغذیه مناسب است. روی نقش مهمی در عملکرد حس چشایی و بویایی دارد و کمبود آن باعث کاهش این دو حس مهم می شود.

همیشه بیمار هستید
هنگامی که بدن با کمبود روی مواجه است، فرد دچار اختلال در واکنش ایمنی می شود.
مدتی طول می کشد تا چشم به تاریکی عادت کند. این حالت بیانگر کمبود روی است.

تمرکز سخت می شود
نتایج بررسی ها نشان می دهد، کمبود مکمل های روی بر قدرت تمرکز تأثیر منفی می گذارد اما ترکیب مکمل های روی با مواد غذایی، باعث تغییر مثبت رفتاری می شود.

کندی در کاهش وزن
روی نقش مهمی در روند سوخت و ساز بدن دارد. کمبود روی باعث کاهش انرژی، احساس خستگی و کندی در روند کاهش وزن می شود. برای رفع این مشکلات نیازی به مصرف زیاد مکمل ندارید زیرا مصرف زیاد مکمل ها نیز عوارضی به همراه دارد.

این عارضه علل مختلفی دارد؛ یکی از علل آن تغذیه نامناسب می باشد که در این صورت معمولاً ادم، شدید یا مداوم نبوده و علائم آن به طور خفیف یا گاه گاهی ایجاد می شوند. از علل دیگر ادم، بیماری های سیستمیک که تمامی بدن را تحت تأثیر قرار می دهند می باشند که در این صورت ادم شدیدتر بوده و مداوم است. در این حالت تشخیص نوع بیماری و درمان آن توسط پزشک متخصص ضروری می باشد.

نارسایی قلبی
قلبی که ضعیف و نارسا شده است، نمی تواند خون وریدی را به خوبی پمپ کند. نتیجه آن تجمع خون وریدی در پشت قلب و پس زدن آن در کل بدن است. بر اثر تأثیر جاذبه زمین بیشترین جایی که این خون جمع می شود در ساق و مچ پا است. در این بیماران با دراز کشیدن و بالا نگه داشتن پا ورم ساق کمتر می شود.

نارسایی کلیوی
کلیه نارسا قادر نیست آبی را که از طریق خوردن و آشامیدن وارد بدن می شود به خوبی دفع کند، لذا آب زیادی در بدن تجمع یافته و بدن متورم شود. به علت تأثیر جاذبه این تورم معمولاً در اندام تحتانی به خصوص در ساق و مچ پا بیشتر است. در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی دراز کشیدن موجب می شود آبی که در ساق تجمع پیدا کرده در کل بدن پخش شود. این بیماران صبح ها که از خواب بیدار می شوند ورم ساق کمی داشته و در عوض صورت آن ها متورم و پف کرده است.

بیماری های مزمن ریه
در بیماری های مزمن ریه مانند آمفیزم و برونشیت مزمن فشار عروق ریوی بالا می رود و به دنبال آن ممکن است این افزایش فشار به وریدهای قبل از قلب منتقل شده و در نتیجه موجب ورم شود.

کاهش پروتئین خون
کاهش پروتئین خون به دنبال نارسایی کبدی یا سندروم نفروتیک در کلیه یا سوءتغذیه یا بعضی بیماری های گوارشی ایجاد می شود. این عامل موجب نشت بیشتر سرم از داخل مویرگ ها به فضای بین سلولی شده و در نتیجه موجب ورم کل بدن می شود.

کم کاری غده تیروئید
کم کاری تیروئید می تواند با ایجاد پف یا ورم به خصوص در اطراف چشم ها همراه باشد که در بسیاری از اوقات ممکن است با اختلالات دیگر اشتباه گرفته شده و درمان های نامناسب صورت می گیرد.

داروها
از دیگر علل ادم می توان به کم خونی، مصرف داروهای مسکن و ضد التهاب مانند پروفن و برخی داروهای ضد فشارخون و نیز فشارخون بارداری، چاقی و عدم تحرک اشاره کرد. در این موارد تشخیص و درمان علت زمینه ای ادم حائز اهمیت است.

غذاهای شور و پرنمک
یکی از موارد شایعی که در بروز ادم نقش دارد، مصرف غذاهای شور و پرنمک است. نمک سبب حفظ آب در بدن می شود. به دنبال مصرف غذاهای شور، فشار اسمزی مایعات داخلی بدن افزایش یافته، شخص دچار احساس تشنگی می شود و آب بیشتری مصرف می کند. در این شرایط آب اضافی در بدن تجمع یافته و ایجاد ادم می کند. لازم به ذکر است که تعادل فشار اسمزی مایعات داخلی برای حفظ سلامت انسان ضروری است؛ از این رو بدن انسان برای حفظ این تعادل، پس از مصرف نمک زیاد تجمع آب را در بدن افزایش داده و به این ترتیب موجب کاهش فشار اسمزی و حفظ تعادل آن می شود.

کمبود مصرف آب و مایعات
به دنبال عدم مصرف کافی آب و مایعات معمولاً ورم ایجاد می شود؛ زیرا کلیه ها به مرور زمان کارایی خود را از دست می دهند و در چنین شرایطی، دفع ادرار کاهش و آب میان بافتی افزایش می یابد که نتیجه این امر ادم و تورم بدن است. کمبود مصرف آب و مایعات علاوه بر بروز ادم، موجب اختلالات دیگری نیز در انسان می شود؛ از آن جمله می توان به اختلال در تمرکز، گیجی، خستگی و همچنین یبوست و عوارض ناشی از آن اشاره کرد. چنانچه دفع ادرار به علت کاهش مصرف مایعات به خوبی انجام نگیرد، مواد زائد و سمی حاصل از متابولیسم مواد مغذی به خوبی دفع نشده و در بدن تجمع می یابند که موجب بروز اختلالات مختلف می شوند.

افراط در مصرف آب
یکی از عوامل بروز ادم، افراط در مصرف آب است. برخی از افراد به خاطر آگاهی از لزوم مصرف آب، در نوشیدن آن افراط می کنند. از آن جایی که انسان در شبانه روز به حدود3/5- ۲ لیتر آب نیاز دارد و نیز با توجه به این که بسیاری از مواد غذایی مصرفی از قبیل آبمیوه، چای یا قهوه، سوپ، آش، سبزی ها و میوه ها حاوی مقدار قابل توجهی آب هستند، نوشیدن ۶ تا ۸ لیوان آب در شبانه روز توصیه می شود؛ در حالی که این افراد حدود سه برابر یا حتی بیشتر آب می نوشند. این عمل موجب برهم خوردن تعادل الکترولیت ها و بروز اختلالات خطرناک از جمله تورم سلولی می شود که می تواند منجر به عوارض ناگوار یا حتی مرگ شود.

افراط در مصرف مواد پروتئینی
افراط در مصرف مواد پروتئینی نیز از عوامل ایجاد ورم محسوب می شود. متابولیت های دفعی پروتئین یا در واقع مواد زائد حاصل از سوخت پروتئین در بدن مانند اوره، برای دفع نیاز به آب دارند، بنابراین چنانچه مقدار زیادی پروتئین مصرف شود، برای دفع اوره و سایر متابولیت های پروتئین باید مقدار زیادی آب نوشید و این نیاز به وسیله مکانیزم تشنگی و نوشیدن آب زیاد، تامین می شود، اما برای دفع این آب اضافی توسط کلیه ها، نیاز به زمان است و این زمان بسته به شرایط و وضعیت کلیوی افراد متفاوت می باشد و در طول این مدت، شخص ممکن است دچار ادم چشم ها، صورت، دست ها یا سایر نقاط بدن بشود.

دریافت ناکافی آهن
همان طور که در بالا نیز اشاره شد. عدم دریافت کافی آهن و متعاقب آن بروز آنمی فقر آهن یا کم خونی ناشی از کمبود آهن از عللی است که می تواند شخص را آسیب پذیر کرده و سبب ایجاد ادم در وی گردد. کمبود آهن از شایع ترین مشکلات بهداشتی در اقصی نقاط جهان، به خصوص در کشورهای در حال توسعه است.

چاقی
چاقی یک بیماری است که با ادم به خصوص در صورت و اطراف چشم ها همراه می باشد. در افراد چاق معمولاً به علت بدغذایی و پرخوری و اختلال در سوخت و ساز مواد انرژی زا از جمله چربی ها، تجمع چربی در قسمت های مختلف بدن مانند زیر چانه و صورت وجود دارد و به علت اختلال در متابولیسم مواد مغذی، برخی اعمال طبیعی بدن از جمله دفع آب اضافی از طریق کلیه ها به خوبی صورت نگرفته و منجر به ایجاد ادم می شود.

عدم تحرک بدنی
لازم به ذکر است که عدم تحرک و داشتن زندگی ساکن نیز موجب اختلال در کار تمام ارگان های بدن می شود. از جمله کلیه ها دچار کم کاری شده و در نتیجه دفع ادرار به خوبی انجام نمی گیرد و همین امر موجب تجمع آب در بدن و بروز ادم می شود. تحرک جسمی و ورزش مداوم روزانه موجب فعال شدن کلیه ها در دفع ادرار و پیشگیری از تجمع آب زائد در بدن می شود.

غذاهای تند و پرادویه میل کنید
ادویه‌ها جزو منابع آنتی‌اکسیدان‌ها هستند و نقش موثری در پیشگیری از بیماری‌های قلبی ـ عروقی دارند. این طعم‌دهنده‌های پرخاصیت جایگزین مناسبی برای تمام چاشنی‌های پرخاصیت و مهم‌تر از همه نمک است که یکی از عوامل افزایش‌دهنده فشار خون محسوب می‌شود. به تمام غذاهایتان ادویه و بخصوص فلفل بزنید. طرز تهیه چند غذای هندی، مکزیکی یا تایلندی را یاد بگیرید و از طعم تند آنها برای بهبود جریان خونتان استفاده کنید.

حبوبات در اولویت
حبوبات حاوی میزان اندکی چربی‌های اشباع ‌شده‌اند و در عوض سرشار از فیبرهای غذایی هستند. در نتیجه کمک زیادی به کاهش میزان کلسترول و جلوگیری از رسوب پلاک‌های خون می‌کنند.

حتما می‌دانید که رسوب پلاک‌ها باعث انسداد و بسته ‌شدن عروق خونی می‌شود. برای پیشگیری از این مشکلات نخود، عدس، لوبیاهای قرمز، سیاه و سفید را در برنامه غذایی‌تان بگنجانید. اگر دنبال راهی برای کاهش مصرف گوشت قرمز هستید نیز می‌توانید به حبوبات اعتماد کنید.

دانه‌ها و مغزهای روغنی به‌عنوان میان‌وعده
چربی‌های اشباع‌ نشده موجود در آجیل‌ها برخلاف چربی‌های اشباع‌ شده برای کاهش کلسترول خون مفید هستند. مصرف دانه‌ها و مغزهای روغنی به ‌صورت روغن، کره یا آجیل انتخاب خوبی برای ارتقای سطح سلامت عمومی بدن است. این دانه‌ها و مغزها جزو منابع خوب پروتئین‌های گیاهی و سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که برای سلامت قلب فوق‌العاده‌اند. می‌توانید یک مشت کوچک آجیل را به‌عنوان میان‌وعده میل کنید تا از خواص آن بهره‌مند شوید. البته حواستان باشد افراط نکنید.

ماهی‌های چرب و امگا3
اسیدهای چرب امگا3 که در غذاهای دریایی وجود دارند، برای بهبود جریان خون، کاهش میزان تری‌گلیسیرید، کاهش فشار خون و ممانعت از تشکیل پلاکت‌های خونی موثرند. ماهی ساردین، ماهی آزاد، ماهی خال‌مخالی و... جزو منابع خوب امگا3ها هستند.

سیر را دریابید
نتایج پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد پتانسیلی که سیر به دلیل داشتن آلیسین برای کاهش فشار و کلسترول خون دارد و همچنین میزان بالای آنتی‌اکسیدان‌های موجود در آن، برای سلامت قلب فوق‌العاده است.

تنها مشکل موجود، میزان مصرف آن برای بهره‌مندی از تمام این خواص است. به عقیده محققان آمریکایی می‌شود با مصرف مکمل سیر به جذب حداکثری خواص آن دست یافت. بهتر است برای خوش‌عطری و خوش‌طعمی غذاها و همچنین جلوگیری از مصرف نمک بیشتر به غذاهایتان سیر بزنید. این کار به کاهش فشار خونتان کمک زیادی می‌کند.

غلات کامل در اولویت
غلات کامل (نان و پاستاهای تهیه ‌شده از آرد کامل و غلات صبحانه) حاوی فیبرهای غذایی هستند که علاوه بر بهبود عملکرد روده‌ها باعث ایجاد احساس سیری سریع و طولانی‌مدت می‌شوند. فیبرهای موجود در این مواد غذایی کمک زیادی به کاهش میزان کلسترول و قند خون می‌کنند.

میوه‌ها و سبزیجات سرشار از پتاسیم
سیب‌زمینی با پوست، گوجه‌‌فرنگی، کدو و موز جزو منابع فوق‌العاده پتاسیم هستند. این ماده معدنی به کاهش فشار خون شهرت دارد. از آنجایی که تغذیه بیشتر افراد حاوی سدیم بیشتر و میوه و سبزیجات کمتری است، در نتیجه فشار خون‌شان نیز بالاتر است. برای مقابله با این مشکل باید تعادلی بین نسبت سدیم و پتاسیم بدن باشد. هرچه میزان پتاسیم بدن را بالاتر ببرید فشار خون و در نتیجه جریان خونتان بیشتر کنترل‌ می‌شود و قلب‌تان سالم‌تر می‌ماند.

ورزش کنید
زمانی که ورزش می‌کنید جریان خون به‌طور قابل‌توجهی فعال‌تر و روان‌تر می‌شود. علاوه بر این ورزش‌ کردن باعث کاهش استرس، تنظیم فشار خون و کاهش کلسترول و قند خون می‌شود. در نتیجه لازم است برای بهبود جریان خون و افزایش سلامت قلب و عروق‌تان از فعالیت‌های جسمی غافل نشوید.

سیگار را ترک کنید
حرف‌ زدن از مضرات مصرف دخانیات تکرار مکررات است، اما بهتر است تاکید کنیم که سیگار یکی از عوامل اصلی رسوب پلاک‌ها در رگ‌هاست و خطر ایجاد لخته‌های خونی را بالا می‌برد. همچنین باید بدانید که مصرف دخانیات حمل اکسیژن از طریق خون به سلول‌های بدن را با اختلال جدی روبه‌رو می‌کند. به عقیده متخصصان سیگار باعث افزایش فشار خون نیز می‌شود. همین امروز پاکت سیگارتان را روانه سطل زباله بکنید

تفاوت کم خونی ناشی از فقر آهن با سایر کم خونی ها چیست؟

در کم خونی ناشی از فقر آهن، علاوه بر کاهش سطح هموگلوبین خون با کوچک تر شدن سلول های خونی، مخصوصا گلبول های قرمز خون هم مواجه هستیم. به همین دلیل گاهی برای معرفی این نوع کم خونی از واژه «میکروسیتیک» هم استفاده می شود.

درباره کم خونی های ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ و اسیدفولیک برایمان می گویید؟

بله، در این دو نوع خاص از کم خونی، هموگلوبین خون پایین می آید اما سلول های خونی بزرگ می شوند. به همین دلیل از واژه «ماکروسیتیک» برای معرفی این نوع کم خونی استفاده می کنند. تشخیص کم خونی ناشی از فقر آهن با این دو نوع کم خونی، با یک آزمایش ساده امکانپذیر است اما راه تشخیص کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ از کم خونی ناشی از کمبود اسید فولیک، کمی سخت تر است و به آزمایش های دقیق تری در آزمایشگاه های مجهز نیاز است تا بتوان سطح ویتامین B۱۲ یا اسید فولیک موجود در سرم خون را اندازه گیری کرد و متوجه شد که فرد، به کدام یک از این دو نوع کم خونی مبتلا شده است.

علائم ظاهری این ۳ نوع کم خونی با یکدیگر متفاوت هستند؟

نه، معمولا تمام این کم خونی ها با علائمی مانند رنگ پریدگی، خستگی زودهنگام و زیاد در طول روز همراه هستند. البته در کم خونی ناشی از فقر آهن، بیماران کمی دچار کاهش قدرت حافظه کوتاه مدت هم می شوند.

رژیم درمانی این کم خونی ها چگونه است؟

از آنجا که ما نمی توانیم مصرف مداوم و مادام العمر داروهای مربوط به انواع کم خونی را توصیه کنیم، مصرف کوتاه مدت داروها را برای رفع کم خونی شدید و علامت دار توصیه می شود و پس از اینکه کم خونی فرد تاحد قابل قبولی برطرف شد، پیروی از یک رژیم غذایی اصولی و مناسب لازم است. کم خونی ناشی از فقر آهن جزو شایع ترین انواع کم خونی در ایران و جهان است و بهترین توصیه تغذیه ای به این گروه از بیماران، مخصوصا خانم ها، مصرف ۳ ۲ وعده از گروه گوشت ها در طول روز است. گوشت ها در بین منابع غذایی مختلف، دارای بهترین کیفیت و کمیت جذب آهن هستند. خانم ها باید پیش از دوران یائسگی، حتما انواع گوشت ها به خصوص گوشت قرمز و شترمرغ را برای پیشگیری از کم خونی در برنامه غذایی شان بگنجانند.

درمورد کم خونی ناشی از کمبود اسیدفولیک چطور؟

بیماران مبتلا به کم خونی ناشی از کمبود اسید فولیک هم باید روزی یک یا دو وعده سبزی تازه (به خصوص سبزی های برگ سبز تیره) را در رژیم غذایی شان داشته باشند. این سبزی ها می توانند شامل سبزی خوردن، کاهو، کلم بروکلی، اسفناج و حتی مرکبات باشند.

درصورت تشخیص کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ هم باید تغییری در رژیم غذایی داد؟

بله، معمولا احتمال کمبود ویتامین B۱۲ در سنین جوانی، صفر و در دوران سالمندی یا در بین افراد گیاهخوار زیاد است. البته بدن ما می تواند تا سال ها، ویتامین B۱۲ را ذخیره کند اما این ویتامین در منابع گیاهی پیدا نمی شود. از این رو به افراد گیاه خوار و سالمندان توصیه می شود که حتما منابع غذایی حیوانی مانند شیر، لبنیات یا تخم مرغ را در برنامه غذایی خود بگنجانند. البته توجه داشته باشید که داروهای آنتی ریفلاکس مانند سایمتیدین یا رانیتیدین که اسید معده را خنثی می کنند هم می توانند باعث کاهش سطح ویتامین B۱۲ شوند بنابراین مصرف کنندگان این داروها هم باید برای پیشگیری از ابتلا به کم خونی، با پزشک خود درباره دوز و نحوه مصرف داروهایشان مشورت کنند.

آیا درست است که می گویند مصرف گوشت ها به همراه ویتامینC باعث افزایش جذب آهن موجود در آنها می شود؟

واقعیت این است که جذب آهن موجود در گوشت ها در هر شرایطی خوب و بالاست. ویتامینC می تواند جذب آهن موجود در منابع غیرگوشتی مانند حبوبات، غلات، میوه های خشک یا سبزی های برگ سبز تیره را تا حدود ۳ برابر افزایش دهد. تنها موردی که باعث ایجاد اختلال در جذب آهن می شود، مصرف لبنیات همراه با خوراکی های حاوی آهن است. به همین دلیل هم به افراد مبتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن توصیه می شود که منابع غذایی حاوی آهن را با لبنیات مصرف نکنند مثلا کباب را با ماست یا دوغ نخورند.

به عنوان سوال آخر در چه صورتی باید مکمل مصرف کرد؟

ابتدا باید نوع کم خونی افراد مبتلا به کم خونی به وسیله متخصص تغذیه مشخص شود سپس در صورت نیاز، مکمل های غذایی متناسب با کم خونی در برنامه روزانه شان قرار بگیرد. البته مدت زمان مصرف این مکمل ها، به شدت کم خونی فرد بستگی دارد. ممکن است فردی مجبور شود ۶ ماه یا یک سال مکمل مصرف کند و کم خونی شدید فرد دیگری با یکی دو ماه مصرف مکمل آهن، اسید فولیک یا ویتامین B۱۲، برطرف شود. ضمن اینکه دوز و تعداد مصرف این مکمل ها هم به میزان کم خونی بیمار بستگی دارد. برخی بیماران، مجبورند از مکمل های تزریقی استفاده کنند و برخی دیگر لازم است به مصرف قرص های مکمل اکتفا کنند. نکته مهم اینکه دوز، میزان، شکل دارویی و طول دوره مصرف، باید با نظر و تجویز پزشک باشد و نمی توان تجویز یکسانی برای تمام بیماران داشت. بهتر است بیماران مبتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن، قرص آهن را بین ۲ وعده غذایی یا آخر شب مصرف کنند در حالی که مکمل های اسید فولیک و ویتامین B۱۲ را می توان با معده خالی یا با وعده های غذایی نیز خورد. البته هر چقدر قرص آهن با معده خالی تری مصرف شود، جذب بالاتری هم خواهد داشت.

آزمایش برای تشخیص کم خونی

از آنجا که برخی کم خونی های دیگر مانند کم خونی ناشی از کمبود ویتامین A یا کم خونی های داسی شکل هم می توانند باعث کاهش سطح هموگلوبین خون شوند و ریز شدن سلول های خونی را در پی داشته باشند، انجام آزمایش های دقیق تری با مشاهده علائم توصیه می شود تا بتوان کم خونی ناشی از فقر آهن را به شکل واضحی تشخیص داد. معمولا در این گونه موارد، آزمایش اندازه گیری سطح «فریتین» خون انجام می شود. با انجام این آزمایش، می توانیم متوجه شویم که فرد مبتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن است یا نه و اینکه آیا ذخیره آهن در بدنش دارد یا ندارد.

اشتباه گرفتن این دو نوع کم خونی و درمان های نادرست می تواند سلامت بیمار را به شدت تهدید کند. مثلا اگر فردی با کمبود B۱۲ مواجه باشد و به او فولیک اسید بدهیم، وضعیت کم خونی او کمی بهبود می یابد اما سیستم عصبی اش دچار اختلال می شود پس حتما در صورت مواجهه با بزرگی سلول های خونی، باید آزمایش های تخصصی مربوط به افتراق این دو نوع کم خونی برای بیمار تجویز شود.

 نتایج بررسی ها نشان می دهد، کمبود آب حتی به میزان کم، باعث کاهش انرژی و بدخلقی می شود. به همین علت باید آب کافی مصرف کرد و کم آبی بدن را به موقع تشخیص داد اما علایم کم آبی بدن، همیشه تشنگی و خستگی مفرط نیست. علایم دیگری نیز وجود دارد که کمتر شناخته شده است.

هوس کردن شیرینی
زمانی که بدن دچار کمبود آب می شود، عملکرد بعضی از اعضای بدن مانند کبد که آب مصرف و گلیکوژن ذخیره می کند، تحت تأثیر قرار می گیرد؛ در نتیجه فرد هوس می کند خوراکی بخورد؛ از شکلات گرفته تا اسنک های شور، اما هوس شیرینی شایع تر است زیرا در شرایط کم آبی، بدن با مشکل تولید گلیکوژن رو به رو می شود.

زمانی که هوس شیرینی کردید، خوراکی آبکی انتخاب کنید، اغلب میوه ها و سبزی ها حاوی آب است از این رو آب موردنیاز بدن را تأمین می کند. در واقع بیش از ۹۰درصد از مواد تشکیل دهنده برخی میوه ها و سبزی ها آب است از جمله طالبی، توت فرنگی، هندوانه، خیار، کرفس، کاهو، کدوسبز، گوجه فرنگی و فلفل دلمه ای. ماست نیز منبع خوبی برای تأمین آب بدن است.

بروز سردرد
مغز داخل یک کیسه مایع قرار دارد که مانع از برخورد آن به جمجمه می شود. در صورت کم آبی، مغز به جمجمه برخورد می کند که این امر باعث سردرد می شود. باید دانست برخی نوشیدنی ها آب بدن را کاهش می دهد؛ از جمله نوشیدنی های انرژی زا و کافئین دار.

تب و لرز
در صورت کم آبی شدید بدن، فرد دچار علایم تب و حتی لرز می شود. تب شدید خطرناک است، بنابراین در این مواقع مرتب دمای بدن را کنترل کنید.

گرفتگی عضلات
هرچه دمای بدن بالاتر برود، گرفتگی عضلات نیز بیشتر می شود. به این ترتیب عضلات حرارت را در خود نگه می دارد. تغییرات در الکترولیت ها، تغییر در میزان سدیم و پتاسیم می تواند به گرفتگی عضلات منجر شود.

خشکی پوست
در مراحل مختلف کمبود آب، فرد دچار سرگیجه می شود و از حجم خون وی کم می شود؛ این امر خشکی پوست را در پی دارد. به علت خشکی، احتمال گرگرفتگی نیز وجود دارد.

بوی نامطبوع دهان
بزاق دهان دارای خاصیت ضدباکتریایی است اما کمبود آب باعث کاهش بزاق دهان می شود که بوی نامطبوع دهان را در پی دارد.

آزمایشی برای تشخیص کم آبی بدن
پوست پشت دست را با دو انگشت به اندازه نیم تا یک سانتی متر به سمت خود بکشید و رها کنید. باید در عرض چند ثانیه پوست به جای خود برگردد. بازگشت کند پوست به جای خود نشانه کم آبی است.

اگر بدن آب کافی داشته باشد، رنگ ادرار شفاف است. زرد یا نارنجی بودن ادرار نوعی اخطار است. هنگامی که بدن با ۳درصد کمبود آب رو به رو است، رنگ ادرار به طور قابل توجهی زرد خواهد شد. در صورتی که کمبود آب ۵درصد باشد، ادرار به رنگ زرد و بیش از ۵درصد به رنگ نارنجی خواهد بود.

بنابراین لازم است به طور منظم آب بنوشید.

در صورتی که علاقه زیادی به نوشیدن آب ندارید با افزودن کمی آب میوه یا میوه یخ زده، آن را طعم دار کنید.

از چای های مختلف گیاهی استفاده کنید.

به جای خوردن اسنک های خشک مانند چیپس و کراکر، از میوه و سبزی هایی استفاده کنید که حاوی آب است.

اگر هنگام راه رفتن صدای آب در معده به گوش می رسد، به این معناست که آب جذب بدن نشده است. مایعات خنک تر یا با دمای اتاق، جذب بهتری دارد.
 

در این مطلب چند ماده غذایی را ذکر می‌کنیم که مصرف آن‌ها مناسب حال شما نخواهد بود. لطفا ما با همراه باشید.

قهوه به مخاط معده آسیب می‌رساند
اگر از زخم معده رنج می‌برید از مصرف برخی نوشیدنی‌ها مانند قهوه و چای بپرهیزید. قهوه مانند چای، اگر به میزان زیادی مصرف شود باعث افزایش اسید معده شده و معده درد را بیشتر می‌کند.

از مصرف آب پرتقال بپرهیزید
پرتقال یک میوه مفید و پرخاصیت است اما اگر زخم معده دارید بهتر است دور این میوه خوشمزه را خط قرمز بکشید. چون باعث ترش کردن معده در افراد حساس می‌شود. اما جالب است که این اتفاق با مصرف لیموترش یا گریپ فروت نمی‌افتد. البته دلیل آن هنوز به درستی روشن نشده است اما واقعیت این است که پرتقال باعث ترش کردن می‌شود. در نتیجه توصیه می‌شود از مصرف پرتقال و همچنین آب آن خودداری کنید.

اما مصرف متعادل مرکبات دیگری مانند نارنگی، لیموترش و گریپ فروت ایرادی ندارد. توصیه می‌شود این مرکبات را به همراه غذا و همچنین صبح با شکم خالی مصرف نکنید.

گوجه فرنگی
گوجه فرنگی به طور طبیعی یک میوه اسیدی محسوب شده و ترکیبات آن (پوست و دانه‌های آن) باعث تحریک مخاط معده می‌شود.
اگر از زخم معده رنج می‌برید برای مصرف گوجه فرنگی لازم است که آن را پخته و پوست بگیرید تا مشکلی بروز نکند.

علاوه بر گوجه فرنگی باید از مصرف پیاز، فلفل دلمه‌ای، زیتون و قارچ‌ها نیز بپرهیزید. این مواد غذایی نیز باعث ترش کردن و سوزش معده در افراد حساس‌تر می‌شود. میوه‌های دیگری مانند انجیر و میوه‌های ریزی مانند توت فرنگی و تمشک نیز باعث تحریک معده می‌شوند. البته سبزیجات اشاره شده در صورت پخته شدن واکنش کمتری ایجاد می‌کنند.

بدانید که
برای تسریع درمان معده بهتر است که روزانه 5 تا 6 وعده ی غذایی کم حجم و میان وعده داشته باشید تا از پر شدن و سنگینی معده جلوگیری شود. با این حال لازم است که از ریزه‌خواری بپرهیزید چون می‌تواند بر عکس عمل کرده و باعث تحریک بیشتر معده شود.

پنیرهای خیلی چرب یا خیلی تخمیر شده
به طور کلی مواد غذایی چرب مانند گوشت‌های پرچرب، کره، سس‌های چرب، گوشت‌های فراوری شده مانند سوسیس و کالباس و همچنین ماهی‌های دودی و مواد غذایی سرخ کرده و پنیرهای خیلی چرب جزو مواد غذایی پرهیزی برای شما هستند. به خاطر اینکه این مواد غذایی، دیرهضم بوده و معده را به زحمت می‌اندازند. به خاطر اینکه این مواد غذایی به مدت بیشتری داخل معده می‌مانند و باعث ترشح اسید بیشتر می‌شوند. اگر دچار زخم معده هستید بهتر است حداقل تا بهبودی و برطرف شدن زخم از مصرف این مواد غذایی خودداری کرده و از جایگزین‌های کم چرب مانند گوشت‌های کم چرب، پنیر سفید کم چرب و مواد غذایی غیردودی استفاده کنید.

عسل حاوی اسیدیته ی پنهان
بدون شک، ما به صورت مستقیم متوجه نمی‌شویم اما عسل یک ماده ی غذایی اسیدی است. اما به خاطر طعم شیرین عسل حالت اسیدیته‌ی آن پنهان می‌ماند. با این حال باید بدانید اگر معده خیلی حساسی دارید با شیرین کردن دمنوش شبانه‌تان با این ماده خطر اسیدی شدن معده در شب بیشتر می‌شود؛ چون خواب هستید و وضعیت خوابیده نیز مزید بر علت می‌شود.

بدانید که
سوزش و ترش کردن معده الزاما به وجود اسید طبیعی یک ماده ی غذایی مربوط نمی‌شود. این حالت بیشتر ناشی از وجود عوامل فعال موجود در مواد غذایی یا ترکیبات فیبری یا تحریک کننده است که به مخاط معده آسیب می‌زند.

حواستان به ادویه‌های تند باشد
مواد غذایی تند شهرت زیادی در ایجاد سوزش معده دارند. توجه داشته باشید که ادویه‌های‌ تند مانند فلفل، کاری و زنجبیل و غیره حاوی مولکول‌های تحریک کننده‌ای هستند که میزان زیاد آن باعث بروز التهاب در معده و روده‌ها می‌شود. علاوه بر این ادویه‌ها بهتر است در مصرف نمک نیز هشیارتر باشید چون میزان زیاد آن باعث افزایش حالت اسیدی معده می‌شود. گفتنی است که ادویه‌های دیگری مانند وانیل یا دارچین چنین تاثیری ندارند.

نقش در بدن: افزايش مقاومت بدن در برابر بيماري¬های عفونى.
منابع غذايى: مركبات (پرتقال و...) گيلاس، گوجه فرنگى، كلم و سبزي¬جات.
اثرات كمبود: كاهش مقاومت بدن و تكرار عفونت و سرماخوردگى.

آلودگی هوا

عوامل متعددي در ايجاد سردرد نقش دارند. از شا‌يع‌ترين اين عوامل مي‌توان به آلودگي هوا، كم خوابي يا بدخوابي، مسموميت با منواكسيدكربن، كاهش يا افزايش فشارخون، تغييرات آب و هوايي و ارتفاع،‌ استرس، آلرژي، آلودگي‌هاي صوتي، امواج الكترومغناطيسي، عفونت‌هاي ويروسي و بسياري از فاكتورهاي ديگر اشاره نمود. براي رهايي از سردرد روش‌هاي متعددي وجود دارد كه بسياري از آنها دارويي است و همانطور كه ممكن است در كاهش سردرد مفيد باشد ممكن است داراي عوارض متعددي نيز باشد. بنابراين روش‌هاي جايگزين از طرفداران بيشتري برخوردار است.

در واقع براي درمان يا كاهش علائم سردرد بهتر است ابتدا نوع سردرد و علت آن مشخص شود و سپس پروسه درمان شروع شود. براي مثال كسي كه به خاطر افت قند خون دچار سردرد مي‌شود كافي است با دريافت يك مقدار غذا بويژه از گروه نان وغلات سردرد را برطرف نمود. بسياري از افراد پس از بيدار شدن از خواب دچار سردرد مي‌شوند كه معمولا ناشي از افت قند خون است. اين افراد با پرهيز از دريافت قند‌هاي ساده قبل از خواب و مصرف كافي نان و غلات كامل به همراه مقادير كافي پروتئين مي‌توانند از افت قند خون صبحگاهي جلوگيري و متعاقب آن از سردرد رهايي يابند.

بسياري از سردرد‌هاي ديگر نيز مي‌توان با ريشه‌يابي صحيح اقدام به مداخله به موقع و مناسب از وقوع آنها پيشگيري يا علائم آنها را كاهش داد.

شایع ترین سردرد

اما شايع‌ترين سردردها مربوط به بيماري ميگرن مي‌شود كه معمولا در فاز حمله فرد را به مدت 4 تا 72 ساعت دچار سردرد متوسط يا شديد مي‌نمايد. در واقع ميگرن ناشي از تغيير قطر عروق به خاطر انبساط شديد عروق مغزي ايجاد مي‌شود. علائم ميگرن تنها به سردرد ختم نمي‌شود بلكه تهوع، تغییرات بینایی، اشكال در گفتار، ضعف یا كرختی در قسمتی از بدن، احساس مورمور و سوزش اين بيماران را آزار مي‌دهد. اگرچه علل واقعي ميگرن كاملا شناخته نشده است اما بدون شك فاكتورهاي ژنتيكي بيشترين نقش را در ايجاد ميگرن دارند. با اين حال با توجه به نقش عوامل محيطي در تشديد يا كاهش درد‌هاي ميگرني اين عوامل نيز مورد توجه دانشمندان قرار گرفته اند. مهمترين فاكتورهاي محيطي عبارتند از فاكتورهاي غذايي، هورموني و استرس.

تغذیه نادرست

بدون شك كساني كه با مشكل ميگرن مواجهه هستند متوجه شده‌اند كه تغذيه نادرست و يا مصرف برخي مواد غذايي در ايجاد و يا تشديد درد‌هاي ميگرني نقش دارد. اگرچه اطلاعات صحيح و علمي در اين زمينه محدود مي‌باشد اما مطالعات انجام گرفته در اين زمينه بيانگر اين اصل كلي است كه گرسنگي و حذف وعده عمده‌ترين علت شروع يا تشديد علائم در اين بيماران است. برخي مطالعات نشان داده‌اند كه كاهش دريافت چربي‌ها مي‌تواند شدت و تكرر سردرد‌هاي ميگرني را كاهش دهد. پنير، شكلات،‌ افزودني‌ها و چاشني‌ها و همچنين مغزها از شايع‌ترين مواد غذايي هستند كه افراد ارتباط مصرف آنها با علائم ميگرني را گزارش كرده‌اند. كم آبي و در يافت ناكافي مايعات از ديگر عوامل موثر گزارش شده است.

همچنين مصرف مشروبات الكلي با تشديد علائم بيماري در ارتباط بوده است. برخي از مطالعات نيز به تاثير مصرف كافئين كه معمولا در قهوه، چاي، نوشابه‌ها و بسياري از شكلات‌ها وجود دارد بر ايجاد علائم بيماري ميگرن اشاره نموده‌اند. دريافت غذاهاي صنعتي بويژه آنهايي كه حاوي مقادير بالاي قند‌هاي تصفيه شده هستند ممكن است اثر نامطلوبي بر علائم ميگرن داشته باشند.

نقش موادغذایی

با اين وجود مواد غذايي ديگري نيز ممكن است در ايجاد و يا تشديد علائم اين بيماري نقش داشته باشند اما اثرات آنها كمتر مورد بررسي قرار گرفته شده‌اند. از مهمترين اين مواد مي‌توان به غذاهاي آلرژن مانند بادام زميني، مركبات، ماهي دودي، لبنيات بويژه پنير كهنه، موز، انجير و يا مواد ديگري مانند جگر مرغ، انجیر، بعضی از انواع حبوبات، مغزها، میوه‌هایی مثل آواكادوو موز همچنین پیاز، غذاهاي فرآوري شده گوشتي حاوی نیترات (مثل همبرگر، سوسیس، كالباس، گوشت دودی شده )، غذاهای با چربي اشباع شده و تخمیرشده، ترشی یا غذاهای خوابانده شده در ترشیجات و آبلیمو اشاره نمود. نكته‌اي كه نبايد فراموش نمود اين است كه با توجه به تفاوت‌هاي فردي ممكن است برخي از اين مواد در بعضي افراد ايجاد كننده يا تشديد كننده علائم باشد اما در برخي ديگر اينگونه نباشد.

محققان سنگاپوری نیز بر اساس نتایج تحقیقات علمی جدید خود دریافته‌اند که مصرف هویج می‌تواند از شکستگی استخوان در مردان پیشگیری کند.
این تحقیقات نشان داد: مصرف میوه و سبزیهای حاوی بتاکاروتن نظیر هویج که در مرحله بعدی تبدیل به ویتامین A در بدن می شود، تاثیر زیادی در کاستن از احتمال دچار شدن مردان لاغر به شکستگی استخوانهای ران دارد و این در حالی است که رابطه‌ای بین مصرف این سبزیها و ایجاد همین تاثیرات در زنان وجود ندارد.
هویچ دارای عناصری مانند آهن، فسفر، منیزیم و ویتامینهای D، C، B و پیش ساز ویتامین A، پکتین‌ها، بتاکاروتن، نمک پتاسیم، مواد ازته، گلوسیدها، فسفاتیدها (لیستین)، استرول، دیاستازهای مختلف، پینن، لیمونن، اسانس‌های دوکول، کاروتول و نیز نوعی انسولین گیاهی و پاره‌ای از استروژنهاست.
هویج به دلیل وجود بتا کاروتن که پیش ساز ویتامین A است، در درمان ناراحتی‌های قلبی بسیار مفید است. نوعی انسولین گیاهی شناخته شده در هویج اثر کم کنندگی مقدار قند خون را دارد. آب هویج با دارا بودن عناصری مانند آهن، فسفر و منیزیم که در ساخته شدن خون و بافتها ضرورت دارند.

هویج در رفع ناراحتی‌های جلدی موثر واقع می‌شود. پیش ساز ویتامین A در برطرف نمودن دانه‌ها، کورکها و جوشهای پوستی و زرد زخم است و در رفع بیماری های سینه، آسم و گرفتگی صدا مفید است.

حتی اگر امسال آنفولانزا نگرفته باشید حتما درگیر سرماخوردگی های فصلی شده اید. به جای قرص ها، یک رژیم غذایی متعادل که باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شود میتواند ما را به سلامت از گزش بیماری های زمستان برهاند. اگر همین حالا هم دچار این بیماری ها هستید ما میتوانیم کمک کنیم. با اینکه ثابت نشده است که این غذاها باعث درمان یا کم شدن مدت سرماخوردگی یا آنفولانزا نمیشود اما واضح است که خوردن آنها باعث میشود نشانه های بیماری کاهش پیدا کند و بیش از حد بی حال و ناتوان نباشید.

در واقع محدوده مطلوب برای چربی‌های خون عبارت است از:

كلسترول: كمتر از 200-180 میلی‌گرم در دسی‌لیتر
تری گلیسیرید: كمتر از 200 میلی‌گرم در دسی‌‌لیتر
LDL :كمتر از 160میلی‌گرم در دسی‌لیتر
HDL :برای آقایان بین 40- 50 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و برای خانم ها بین 60-50 كه HDL
زیر 35 خطرناك است.

غذاهایی كه در طول رژیم باید از مصرف آنها خودداری كرد یا مصرف آنها را به حداقل رساند:

۱ - حذف كامل چربی های مرئی (چربی هایی كه با چشم دیده‌می‌شوند)، چربی های اشباع شده و چربی هایی كه در دمای اتاق جامد هستند مثل: گوشت های قرمز كه چربی در لابه لای بافت آنها قرار دارد، كره، روغن های نباتی جامد، پیه و دنبه، پوست مرغ، خامه، مایونز و...
۲ - حذف لبنیات پرچرب و جایگزین كردن آن با انواع كم چرب (زیر 5/1 درصد چربی) یا بدون چربی، شامل خامه ها، پنیر‌های خامه‌ای (گودا، پیتزا و...)، ماست‌های پرچرب، سر شیر و...
۳ - حذف كامل مصرف بعضی از غذاهای دریایی كه حاوی كلسترول بالا هستند، مثل: خرچنگ، میگو، خاویار، صدف.
۴ - مصرف حداكثر 2 عدد زرده تخم‌مرغ در هفته و استفاده از سفیده به شكل آب پز مانعی ندارد.
۵ - حذف كربوهیدرات های ساده مثل مواد قندی (قند، شكر، مربا، كارامل، ژله، نوشابه و...
۶ - حذف بیسكوئیت ها و شیرینی‌هایی كه در بازار وجود دارد و در تهیه آنها از كره و روغن‌های جامد و آرد‌های سفید استفاده شده‌است، همچنین غلات صبحانه‌ای، كیك‌ها، كلوچه و پیراشكی.
۷ - حذف شیر‌های فرآوری شده مثل: شیر‌كاكائو، شیر‌قهوه و شیرموز با ماندگاری بالا كه حاوی افزودنی هستند.
۸ - مصرف امعاء و احشاء مثل: كله پاچه، جگر و مغز كه كلسترول بالا دارند (خوراك دل كه كاملا چربی آن گرفته شده باشد مانعی ندارد.)
۹ - آبگوشت ها و خورشت‌های چربی گرفته‌‌شده مصرف‌شده یا بدون چربی طبخ شود، در حین پخت، روغن های جامد و كره اضافه نشود.
۱۰ - حذف آجیل در افراد با كلسترول بالا لزومی ندارد و افراد با تری گلیسیرید بالا، باید مغزهای گیاهی را هم محدود كنند زیرا تری گلیسرید در برابر كاهش، مقاومت بیشتری نشان می دهد. بادام زمینی در هر دو مورد ممنوع است.
۱۱- اعتدال در مصرف كربوهیدرات های كمپلكس شامل: برنج، نان سفید، آرد های بدون سبوس، بیسكوئیت های كم چرب، ماكارونی و سیب زمینی (البته سیب‌زمینی به شكل آب پز همراه مقداری سبزی تازه یا خشك مثل نعناع و آویشن و لیمو سودمند نیز هست.
۱۲ - در افراد با تری‌گلیسیرید بالا توصیه می‌شود میوه های خیلی شیرین (موز، گلابی، خربزه، زرد آلو، خرمالو و...) محدود شده و آب میوه‌های شیرین و صنعتی حذف شود.
۱۳ - محصولات فرآوری شده مثل سوسیس و كالباس كه در حین فرآیند، مقدار زیادی چربی‌های اشباع و افزودنی‌های ادویه‌ای به آنها اضافه‌شده، بهتر است حذف یا محدود شود.

 

۱ - برنج به شكل كته و بدون روغن طبخ شده و سپس در خاتمه پخت به آن روغن اضافه شود كه اگر از انواع مایع باشد بهتر است.
۲ - طبخ انواع غذاها به شكل آب پز، بخارپز یا در ماكروویو بدون نیاز به سرخ كردن صورت‌گیرد.
۳ - گنجاندن سبزی‌ها و میوه‌های تازه به مقدار زیاد در برنامه غذایی روزانه (كرفس، لوبیاسبز، هویج، مارچوبه، بروكلی، كدو و...
۴ - مصرف روزانه 2/1 لیوان هویج رنده شده در روز.
۵ - مصرف روزانه یك عدد سیب با پوست، خصوصا در افراد با كلسترول بالا.
۶ - استفاده از ادویه مفید زرد چوبه به میزان متعادل تحقیقات جدید حاكی از این است كه زردچوبه حاوی ماده مفید كوركومین است و در كاهش كلسترول و گرفتگی عروق بسیار كارآمد است.
۷ - مصرف مایعات فراوان به میزان 7- 8 لیوان آب سالم و گوارا در روز.
۸ - پیاده روی سه بار در هفته و هر دفعه 20 تا 30 دقیقه.
۹ - مصرف منابع ویتامین c مثل: گوجه فرنگی، لیمو ترش، جعفری، توت فرنگی، فلفل دلمه و مركبات و سبزی های تازه.
۱۰ - استفاده حداقل 2 بار در هفته از ماهی به علت داشتن اسید‌های چرب و امگا 3 و دارا بودن خاصیت آنتی اكسیدانی.
۱۱ - استفاده از كدو و شوید با ماست های كم چرب به عنوان میان وعده.
۱۲ - مصرف لبنیات (شیر، ماست، دوغ زیر 5/2درصد چربی)
۱۳ - استفاده حتی الامكان از گوشت های سفید(مرغ، ماهی، بوقلمون) و...

گریپ فروت و لیمو ترش مفید به عنوان سردسته‌ ای برای مرکبات معرفی شده‌اند. در حقیقت بالا بودن میزان ویتامین C و املاح معدنی در آنها موجب شده تا از دیرباز برای کاهش فشار خون مورد استفاده قرار گیرند. استفاده از این میوه‌ها در میان وعده‌ها می ‌تواند به سایر عوامل، در پایین‌ نگه داشتن سطح فشار خون کمک کند.

خرما:

جداول علمی تعیین کرده است که نیاز روزانه بدن انسان به ماده ی معدنی منیزیم در حدود 250 میلی ‌گرم است، در حالی‌ که هر صد گرم خرما 63 میلی‌ گرم از این ماده‌ ی معدنی مفید را داراست. بنابراین این میوه با دارا بودن طیف وسیعی از مواد‌ معدنی که خاصیت کاهش فشار خون را دارند، به راحتی می‌ تواند به عنوان جایگزین شیرین کننده‌های تصفیه شده مثل قند و شکر قرار گیرد.

گلابی:

این میوه ی مفید و خوش ‌طعم دارای ویتامین‌های A، B1، B2 و PP یا B3 و مقداری پروتئین می باشد. همچنین حاوی چربی، قند طبیعی، منگنز، کلسیم و آهن است. تانن و املاح پتاسیمی که در گلابی وجود دارد، برای مبتلایان به فشار خون بالا مفید است.

زیتون و برگ زیتون:

زیتون حاوی ویتامین‌های A و C و پیش ساز ویتامین A (بتا کاروتن) است. روغن زیتون در به تعادل رساندن چربی‌های خون، اثر فوق‌العاده‌ای دارد.
دم کردن برگ زیتون نیز به مقدار یک قاشق غذاخوری در یک فنجان آب، یکی از بهترین داروهای معالج فشار خون بالا و انسداد مجاری صفراوی به شمار می ‌آید. بدین طریق که روزانه 3 الی 4 فنجان از این دم کرده را به فواصل بنوشند.

با صحبت در رابطه با میوه‌ها و سبزی‌ها به این نتیجه رسیدیم که هر نوع سبزی و میوه ی تازه، سرشار از مواد معدنی و ویتامین‌های مورد نیاز و ضروری برای سلامت دستگاه‌های بدن است و استفاده ی روزانه 7-6 وعده از آنها می ‌تواند از بروز بیماری‌های قلبی- عروقی (فشار خون بالا- چربی خون بالا) و انواع سرطان‌ها جلوگیری کند.
علاوه بر این می توان آنها را بدون پختن و حرارت دادن مصرف کرد. بنابراین مصرف میوه و سبزیجات خام (حتی الامکان) و پخته را در برنامه ی غذایی خود داشته باشید.

حبوبات:

حبوبات منابع بسیار خوب و غنی‌ فیبرهای محلول در آب هستند و استفاده از آنها برای کاهش دادن فشار خون بالا نافع است. همچنین برخی از حبوبات از جمله عدس و لوبیا و نخود، منابع خوبی برای به دست آوردن پروتئین(به جز منابع حیوانی) به شمار می ‌آیند و در عین حال از آنها سوپ‌ و آش‌ مقوی تهیه می ‌شود که می‌ تواند جایگزین غذای اصلی شود.

همچنین افزودن موادی مثل رب انار، آب نارنج، آب غوره و ما‌ست‌های کم چرب به عنوان چاشنی برای سوپ‌ها و آش‌ها دارای اثرات مفید تغذیه ‌ای خواهد بود.

سویا:

اسید آمینه های موجود در پروتئین‌ سویا ، عاملی برای تنظیم فشار خون است. مقادیر کم گوگرد و پروتئین‌های سولفوره ی موجود در پروتئین‌های سویا، باعث افزایش دفع نمک از کلیه و کاهش دفع کلسیم می ‌شود.

کلسیم ماده‌ای است که علاوه بر ساخت، نگهداری و سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها، در تنظیم فشار خون نیز نقش مهمی را ایفا می‌ کند. افزودن حداقل 25-20 گرم محصولات پروتئینی دانه ی کامل سویا(مثل آجیل سویا) فشار خون را تا حد زیادی پایین می ‌آورد.

مواد لبنی:

همان طور که بارها گفته شده است شیر، ماست، پنیر و کلاً محصولات لبنی با دارا بودن مقدار زیادی کلسیم و به همراه ویتامین‌ها از منابع غذایی سرشار از مواد مغذی به شمار می ‌آیند، اما شرط بهره بردن از آنها در یک رژیم سالم استفاده از انواع کم چرب آنهاست، بنابراین مصرف 3-2 وعده شیر یا ماست کم چربی یا 3-2 قوطی کبریت پنیر کم نمک و کم ‌چربی را به شما توصیه می ‌کنیم.

گوشت:

مصرف گوشت‌های قرمز به دلیل وجود چربی در لابلای بافت و همچنین به دلیل افزایش دادن میزان اوره، چندان توصیه نمی‌ شود، ولی از آنجایی که منابع خوب آهن و روی و ویتامین B12 به شمار می ‌آیند، استفاده از انواع بی ‌چربی آنها را حداکثر 2 بار در هفته و هر بار حداکثر 180 گرم توصیه می ‌کنیم. اما در رابطه با مرغ و ماکیان در صورتی که پوست آنها گرفته شده باشد، تا 250 گرم در هر بار هم قابل قبول است.

ماهی بهترین گزینه در رابطه با گوشت‌ها به حساب می ‌آید و جالب است بدانید که چربی موجود در بافت‌های ماهی، نه تنها موجب افزایش کلسترول و سایر چربی‌های نامطلوب خون و عوارض قلبی- عروقی نمی ‌شود، بلکه کلسترول خون را کاهش داده و به سلامت قلب و عروق کمک می ‌کند. ماهی علاوه بر اسیدهای چرب امگا 3 (که تأثیرات شگرفی در کاهش فشار خون، به دلیل جلوگیری از گرفتگی عروق دارد)، دارای مواد مغذی بسیار مفیدی است که این مواد در حفظ سلامتی عروق خونی، تأثیر قابل توجهی دارند.

این روزها برخی از افراد از کپسول‌های امگا 3 برای تعدیل چربی‌های خون استفاده می‌ کنند، این کپسول‌ها غالباً در دوزهای 300میلی ‌گرمی در بازار موجود است و همچنان مصرف آنها جای بحث دارد.
توصیه اکید وجود دارد که امگا 3 مورد نیاز خود را به جای کپسول از ماهی تأمین کنید، زیرا عناصر سودمندی در ماهی وجود دارد که در مکمل‌های دارویی موجود نیست. به علاوه مصرف این قرص‌ها هرگز به مبتلایان به فشار خون و قند خون بالا توصیه نمی ‌شود، زیرا خطرات زیادی را برای این افراد به همراه دارد.

همچنین در بعضی متون به نقش افزایش دهنده ی فشار خون در سفیده ی تخم ‌مرغ اشاره گردیده است، اما از آنجایی که تحقیقات گسترده‌ای در این زمینه صورت نگرفته است و همچنین سفیده ی تخم‌ مرغ از منابع عالی پروتئینی به شمار می ‌آید نمی ‌توان منع مصرف آن را توصیه کرد، اما احتیاط در مصرف آن می ‌تواند عاقلانه باشد.

● گیاه درمانی برای استخون های شما

گنجاندن گیاه سویا در رژیم غذایی بیماران مبتلا به پوکی استخوان پس از یائسگی توصیه می شود. مصرف این گیاه به دلیل داشتن مقادیر قابل توجهی ویتامین D و کلیسم به این گروه پیشنهاد می شود. به تازگی متخصصان و دانشمندان ایتالیایی با استفاده از گیاه سویا، دارویی تولید کردند که در درمان این نوع از پوکی استخوان موفق بوده است. در تحقیقی که روی زنان یائسه صورت گرفت، مشخص شد این دارو روی آنان تاثیری شبیه به داروهای هورمونی استروژنی داشته است. زنانی که از این دارو به مدت ۲ ماه استفاده کردند در حد قابل ملاحظه ای با افزایش سطح مواد استخوانی روبه رو شدند.

● پرچرب ها را فراموش کنید

اگرچه متخصصان بسیاری به مصرف لبنیات برای دریافت میزان طبیعی کلسیم توصیه می کنند اما باید توجه داشت مصرف لبنیات به ویژه ماست، خامه و شیر باید با کمترین میزان چربی باشد. زیرا مصرف خامه، پنیر و ماست پرچرب مانع از جذب کلسیم در بدن می شود بنابراین هنگام تهیه لبنیات دقت کنید از نوع کم چرب آن خریداری کنید. درضمن برای صرف وعده های شام و ناهار از غذاهای کم چرب یا فاقد چربی استفاده کنید زیرا وجود چربی غذا در کنار کلسیم موجب تولید ترکیبی نامحلول از کلسیم در بدن می شود این ترکیب غیرقابل جذب توسط بدن است، بنابراین کارایی لازم را در کنترل این بیماری نخواهد داشت.

● عسل، پوکی را متوقف می کند

به افراد بالای ۵۰ سال که با بیماری پوکی استخوان مواجه هستند پیشنهاد می شود، هر روز یک قاشق چای خوری عسل میل کنند. این کار موجب بالا رفتن میزان جذب کلسیم دریافتی آن ها به واسطه مواد غذایی یا قرص های مکمل می شود. نتایج تحقیقات نشان می دهد، استمرار در مصرف عسل موجب کاهش روند بیماری در مبتلایان به پوکی استخوان و همینطور موجب پیشگیری از ابتلا به این بیماری در بین میانسالان و کهنسالان می شود.

• رنگ پريدگي زبان و مخاط دا خل لب و پلك چشم .
• خستگي زودرس .
• سرگيجه و سردرد .
• خواب رفتن و سوزن سوزن شدن نوك دست ها وپاها.
• حا لت تهوع .
• در كم خوني هاي شديد گود شدن روي ناخن ها .

منابع غذايي آهن دار

• جگر،قلوه، گوشت قرمز ، زرده تخم مرغ .
• سبزي هاي داراي برگ سبز تيره مانند (جعفري ، اسفناج )
• حبوبات (عدس و لوبيا )
• ميوه هاي خشك (زرد آلو )و دانه ها روغني

توصيه هاي زير را به كار ببنديد :

• استفاده از غذاها يي كه غني از آهن مي باشند .
• استفاده از منابع غذايي حاوي ويتامين در هر وعده غذايي جهت جذب بهترآهن (پرتغال ،گريپ فروت ،گوجه فرنگي ، كلم ،توت فرنگي ، فلفل سبز و ليمو شيرين ) .
• پرهيز از مصرف چاي و قهوه بلافاصله بعد ار غذا .
• برطرف كردن مشكلات گوارشي (يبوست ،اسهال )
• تصحيح عادات غذايي غلط (مصرف مواد غيرخوراكي مانند خاك ويخ )
• استفاده از خشكبار مثل :توت خشك ،انجير خشك وكشمش
• شست وشو وضد عفوني كردن سبزي هايي كه استفاده مي كنيد .
• شستن كامل دست ها با آب و صابون ،قبل از تهيه غذا ،بعد از مصرف وپس از هر بار اجابت مزاج.